Zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie kredytu. Jak wyciągnąć pieniądze z banku?

Bank ma obowiązek zwrócić pieniądze

Wyobraź sobie scenę: zaciągnąłeś kredyt na 50 tys. zł, zapłaciłeś prowizję 2 tys. zł, a po dwóch latach dostajesz premię albo sprzedajesz mieszkanie i chcesz spłacić kredyt z wyprzedzeniem. Co się wtedy dzieje z tymi kosztami? Przełomowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 11 września 2019 r. w sprawie C-383/18 (Lexitor) przesądził, że obniżce podlegają wszystkie koszty, a nie tylko odsetki.

To prawo dotyczy każdego, kto spłacił lub refinansował kredyt gotówkowy albo konsumencki przed terminem podanym w umowie. Zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu należy Ci się z mocy prawa, jeśli spłaciłeś kredyt gotówkowy lub konsumencki przed terminem albo przeniosłeś go do innego banku w ramach konsolidacji. Innymi słowy, bank musi przeliczyć każdy koszt początkowy na ilość dni, które faktycznie wykorzystałeś, i zwrócić Ci resztę.

Co dokładnie bank zwraca?

Zwrot to nie tylko odsetki. Zwrot obejmuje wszystkie koszty pozaodsetkowe kredytu, prowizję za udzielenie, opłatę przygotowawczą, koszt ubezpieczenia czy opłatę administracyjną. Jeśli zaciągnąłeś kredyt z całą obsługą bankową i ubezpieczeniem, a spłacisz go w połowie umowy, przynajmniej połowa tych kosztów powinna wrócić do Twojej kieszeni.

Praktycznie: jeśli bank zaliczył na Twój kredyt opłatę przygotowawczą 500 zł i ubezpieczenie 200 zł rocznie na 10 lat (razem 2000 zł w obie strony), a Ty spłacisz kredyt po 5 latach, bank powinien zwrócić Ci przynajmniej połowę tych kosztów za pozostałe pięć lat. To czasem kilka tysięcy złotych.

Jak to policzyć krok po kroku?

Koszty pozaodsetkowe podziel przez pierwotną liczbę miesięcy umowy, a wynik pomnóż przez liczbę miesięcy pozostałych do końca. Przykład w 4 krokach: 1) zsumuj prowizję i opłaty, 2) ustal okres pierwotny w miesiącach, 3) policz miesiące skrócenia umowy, 4) pomnóż koszty przez ułamek skrócenia.

Konkretny przykład: brałeś kredyt 30 tys. zł na 60 miesięcy z prowizją 600 zł i opłatą przygotowawczą 300 zł (razem koszty pozaodsetkowe 900 zł). Po 20 miesiącach decydujesz się spłacić całość. Obliczenie: 900 zł podzielone przez 60 miesięcy = 15 zł za miesiąc. Pozostało 40 miesięcy (60 minus 20), więc 40 razy 15 zł = 600 zł zwrotu. Bank powinien zwrócić Ci 600 zł bez żadnych formalności.

Kiedy taka spłata się opłaca?

Warto wiedzieć, że bank może pobierać prowizję za nadpłatę lub całkowitą spłatę wyłącznie przez pierwsze 36 miesięcy (3 lata) trwania umowy, a maksymalna wysokość tej prowizji nie może przekroczyć 3% spłacanej kwoty. To reguła dla umów zawartych po lipcu 2017 roku. Dla starszych kredytów zasady mogą być gorzej.

Oznacza to, że jeśli zaciągnąłeś kredyt kilka lat temu i właśnie go spłacasz, nie powinno być żadnej prowizji za wcześniejszą spłatę poza zwrotem proporcjonalnym kosztów. Po upływie 3 lat nadpłacasz i spłacasz kredyt całkowicie za darmo. Bank nie ma prawa pobrać ani grosza prowizji.

Ważne: konsolidacja to też wcześniejsza spłata

Chcesz połączyć kilka kredytów w jeden przez konsolidację? Nie zapomnij, że każdy ze starych kredytów zostaje spłacony przed terminem. Konsolidacja to forma wcześniejszej spłaty starego kredytu, więc zwrot prowizji przysługuje na tych samych zasadach co przy spłacie z oszczędności. Nowy bank spłaca poprzednie zobowiązanie przed terminem, co uruchamia proporcjonalny zwrot kosztów pozaodsetkowych ze starej umowy zgodnie z art. 49 i wyrokiem Lexitor.

To ważne, bo czasem bank ukrywa tę informację. Sprawdzisz, czy dostałeś zwrot, patrząc na wyciąg z konta starego kredytodawcy kilka dni po konsolidacji. Jeśli nie ma zwrotu, możesz go wnioskować.

Jak długo czekać na zwrot?

6 lat od dnia wcześniejszej spłaty, to ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych z art. 118 Kodeksu cywilnego, którego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. To dobra wiadomość: jeśli spłaciłeś kredyt w ostatnich latach, wciąż masz czas na złożenie wniosku o zwrot.

W praktyce: złoż pismo do banku z wyliczeniami i dokumentami (kopią umowy kredytu, wypisu z konta). Część banków przesyła zwrot automatycznie bez pytania, ale wiele wymaga wezwania. Jeśli bank zwleka, możesz napisać do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). To bezpłatne i efektywne.

Podsumowanie: sprawdź, czy Ci się należy

Jeśli w ciągu ostatnich sześciu lat spłaciłeś kredyt wcześniej, zaciągnąłeś kredyt konsolidacyjny lub przeniósł go do innego banku, sprawdź dokładnie koszty początkowe z umowy. Każdy złoty zwrotu to realne pieniądze, które możesz przeznaczyć na oszczędności lub następny projekt. Zasada Lexitor to prawo ustawowe, a nie promocja. Bank musi je respektować, a Ty możesz o zwrot zapytać w każdej chwili.