Wcześniejszy emeryt zarabia więcej? Od września ZUS tnie świadczenie. Nowe limity dorabiania

Mniejsze możliwości dorabiania? To efekt obniżki wynagrodzeń

Od września wcześniejsi emeryci i renciści będą musieli uważniej pilnować zarobków, bo nowe limity dodatkowych przychodów są niższe. Jeden z progów spadnie o ponad 230 zł, a jego przekroczenie może wpłynąć na wysokość świadczenia. Przyczyna jest prosta, choć mało łaskawa dla osób na emeryturze: przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2026 r. wyniosło 9233,13 zł brutto, a informacja została opublikowana 11 sierpnia 2026 r. w „Monitorze Polskim". To właśnie na podstawie tej kwoty wyliczane są limity dodatkowych przychodów dla części emerytów i rencistów.

Jak to działa w praktyce? Pierwszy próg stanowi 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Pomnóż 9233,13 zł przez 0,7, a otrzymasz nowy limit 6463,20 zł brutto miesięcznie, czyli o 230,90 zł mniej niż obecny limit. Drugi próg to 130 procent wynagrodzeń, czyli 6463,20 zł i 12 003,10 zł.

Kiedy ZUS zmniejszy lub zawieszy emeryturę?

Nowe zasady dotyczą wyłącznie części emerytów i rencistów. Obejmują pracujących rencistów oraz wcześniejszych emerytów, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny, co do zasady może dorabiać bez stosowania tych limitów do emerytury.

Jeśli zarabiasz poniżej pierwszego limitu, nic się nie zmieni, bo górną granicą bezpiecznego dorabiania jest kwota 6.463,20 zł brutto, a dodatkowy miesięczny przychód do tej wysokości nie wpłynie na zmniejszenie wypłacanej przez ZUS wcześniejszej emerytury lub renty. Przekroczenie tego progu ma konsekwencje. W przypadku emerytury zastosuje się maksymalne zmniejszenie wynoszące 989,41 zł, a dopiero przychód przekraczający 12 003,10 zł może spowodować zawieszenie świadczenia za dany okres.

Praktycznie oznacza to, że jeśli zarobisz 7000 zł, ZUS zmniejszy twoją emeryturę, ale ci ją płacić będzie. Jeśli zarabiasz powyżej 12 003,10 zł, świadczenie zostanie zawieszone i nie dostaniesz go w tym miesiącu.

Zmiany co trzy miesiące, nie co rok

Wiele osób mylnie zakłada, że limity dorabiania ustala się raz na rok. Rzeczywistość jest inna. Kwoty, których nie powinien przekraczać dorabiający senior, nie są ustalane raz na cały rok. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmienia je co trzy miesiące, w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu. Nowe progi będą obowiązywać od 1 września do 30 listopada 2026 r. Od 1 grudnia 2026 r. mogą pojawić się kolejne limity, zależne od następnych danych dotyczących przeciętnego wynagrodzenia.

To oznacza, że jeśli zarabiasz zmiennie, powinien sprawdzać progi co kwartał. Szczególnie ważne jest to dla osób pracujących na zlecenie czy prowadzących dodatkową działalność.

Co robić, jeśli pracujesz na emeryturze?

Jeśli planujesz lub już pracujesz na wcześniejszej emeryturze, ochronić się możesz tymi krokami. Osoba objęta limitami powinna poinformować ZUS o rozpoczęciu pracy i przewidywanym przychodzie na formularzu EROP. Dodatkowo do końca lutego kolejnego roku trzeba przekazać zaświadczenie płatnika składek albo własne oświadczenie o przychodach osiągniętych w poprzednim roku. Brak zgłoszenia może skutkować żądaniem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata.

Jeśli myślisz o przejściu na emeryturę, przytrzymaj się jeszcze miesiąc lub dwa. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego limitów dorabiania już nie będzie, a przychód ze wszystkich źródeł nie wpłynie na wysokość świadczenia. To najprościej sposobem uniknięcia komplikacji.

Podsumowanie: uważaj na walutę wrześniowej zmiany

Nowe limity dorabiania od września to dla wcześniejszych emerytów i rencistów wyraźne zawężenie możliwości zarobkowych. Różnica 230 zł dla kogoś zarabiającego niewiele powyżej dotychczasowego limitu może oznaczać rzeczywisty spadek całkowitych przychodów. Jeśli pracujesz na emeryturze, zapisz sobie daty zmian limitów (marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień) i regularnie sprawdzaj komunikaty ZUS. Jedna niezauważona zmiana może kosztować Cię sporą część świadczenia.